Anadolu Üniversitesi'nin ve Millî Eğitim Bakanlığı'nın desteğiyle ÜYEP Merkezi araştırma ekibi olarak Türkiye'nin ilk yerli zeka ölçeği olan Anadolu Sak Zeka Ölçeği'ni geliştirdik. ASİS teknik raporları için aşağıdaki bağlantılara, bilimsel makaleler içinse bilimsel araştırmalar sayfasında yer alan makalelere bakabilirsiniz. ASİS son yıllarda Türkiye'de üzerine en fazla bilimsel araştırma yürütülen zeka testidir. ASİS üzerine 32 adet bilimsel makale veya lisansüstü tez yayınlanmıştır.

Projenin pilot aşaması 4-12 yaş aralığındaki 1201 çocuk ile, standardizasyon aşaması 4641 çocuk ile, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları ise özel eğitim grupları da dahil 800'ün üzerinde çocukla tamamlandı. Bu araştırmaların yanı sıra ASİS mizah ve yaratıcılık gibi konuları içeren araştırmalarda ölçüt zeka testi olarak kullanılmıştır. ASİS, dünyadaki bireysel zeka testleri arasında yaş grubuna düşen örneklem büyüklüğü bakımından temsil gücü en yüksek zeka testidir. Geçerlik ve güvenirlik değerleri çok iyi ve mükemmel düzeylerde saptanmıştır.

Türkiye'de ilk zeka ölçeği çalışmaları 1915 yılında Stanford-Binet Zeka Ölçeği'nin uyarlaması ile başlamış, takip eden 100 yıl içinde zeka ölçeği uyarlama kültürü oluşmuştur. Proje IQ ile hem ülkemize yerli bir zeka ölçeği kazandırmayı hem de uyarlama kültürünü kırarak yeni zeka ölçeği geliştirme çalışmalarına öncülük etmeyi hedefledik. 1916 yılında Lewis M. Terman, ilk zeka ölçeği kabul edilen Alfred Binet'in prototip zeka ölçeğini revize edip, standardizasyon ve norm çalışmalarını yaptıktan sonra Stanford-Binet Zeka Ölçeği adıyla yayımladı. Ölçekteki Stanford, Terman'ın çalıştığı Stanford Üniversitesi; Binet ise Alfred Binet'in soyadıdır. Biz de bu tarihi olguya işaret ederek, projeye bütçe desteği veren Anadolu Üniversitesi ve zeka ölçeğinin prototipini geliştiren Prof. Dr. Uğur Sak'ın soyadını birleştirerek Anadolu-Sak Zeka Ölçeği adını verdik (ya da kısa adıyla ASİS, İngilizce olarak Anadolu-Sak Intelligence Scale).

Anadolu-Sak Zeka Ölçeği, genel zekayı ve genel zekayı oluşturan ana bileşenleri objektif olarak ölçen bireysel bir zeka ölçeğidir. Yedi alt testten oluşan ASİS, alt test beceri performanslarının yanı sıra on bir farklı bileşen profili vermektedir.

Genel Zekâ

Sözel Yetenek Potansiyeli

Görsel Yetenek Potansiyeli

Bellek Kapasitesi

Sözel IQ

Görsel IQ

Tarama Endeksi

Muhakeme

Görsel Bellek

Özel Yetenek Potansiyeli

Öğrenme Güçlüğü Riski

______________________________

Yaş aralığı:                     4-12

Uygulama türü:              Bireysel

Uygulama süresi:          25-45 dak.

Puanlama süresi           Online otomasyon

Uygulayıcı yeterliği:      C sınıfı

Kuram:                           CHC

_________________________

ASİS Kullanım Alanları 

• Özel yetenek tanısı
• Zihinsel gelişim yetersizliği tanısı
• Öğrenme güçlüğü risk tanısı
• Bellek kapasitesi tanısı
• Görsel bellek düzeyi tanısı
• Muhakeme düzeyi tanısı
• Genel zeka tanısı
• Sözel zeka tanısı
• Görsel zeka tanısı

_________________________

ASİS İle ve ASİS Üzerine Yapılan Bilimsel Araştırmalar

1. Koçak, H.K. (2024). The effect of cognitive intervention program on intelligence scores in preschool. Cogn Process. https://doi.org/10.1007/s10339-024-01224-x
2. Bal-Sezerel, B., Arslan, D., & Sak, U. (2024). Factorial invariance of the ASIS across years. Measurement: Interdisciplinary Research and Perspectives, https://doi.org/10.1080/15366367.2024.2307297
3. Arslan, D., & Sak, U. (2023). Factorial Invariance of the Anadolu Sak Intelligence Scale Across Gender. Journal of Psychoeducational Assessment, 41(5), 542-555. https://doi.org/10.1177/07342829231158834
4. Öpengin, E., & Bal Sezerel, B. (2023). The cognitive profiles of gifted children: A latent profile analysis using the ASIS. Journal of Pedagogical Research, 7,4, 400-413. https://doi.org/10.33902/JPR.202322752
5. Avcı-Dogan, G., Akbulut, Y., & Sak, U. (2023). In search of a measure to investigate mental performance among children: Development of the mental speed test. Infant and Child Development, 32 (4), e2427. https://doi.org/10.1002/icd.2427
6. Arslan, D., Tamul, Ö. M., Şahin, M. D., & Sak, U. (2023). Effects of gender norms on intelligence tests: Evidence from ASIS. Journal of Pedagogical Research, 7(5), 374-384. https://doi.org/10.33902/JPR.202323599
7. Cirık, M., Sak, U., Arslan, D., Karaduman, E., & Öpengin, E. (2023). ASIS Cognitive Profiles of Children with Learning Disabilities, Annals of Psychology, 39,1, 71-79. https://doi.org/10.6018/analesps.466371
8. Arslan, D., Sak, U., & Atesgöz, N. N. (2021). Are more humorous children more intelligent? A case from Turkish Culture. Humor, 34(4), 567-588. https://doi.org/10.1515/humor-2021-0054
9. Sahin, M. D. (2021). Fitting a Mixture Rasch Model to visual sequential processing memory sub-dimension of ASIS: The role of covariates. International Electronic Journal of Elementary Education, 3, 2, 277-285.
10. Kayacan, G, Ateşgöz, N. N., & Sak, U. (2020). A comparative analysis of psychometric properties of memory tasks and their relationships with higher-order thinking skills: Recognition versus recall. Talent, 10(2), 162-175. DOI: https://doi.org/10.46893/talent.847543
11. Köprü, F. & Ayas, B. (2021). An Investigation of the Criterion Validity of Anadolu Sak Intelligence Scale (ASIS): The Case of EPTS . Talent , 10 (2) , 110-128 . DOI: https://doi.org/10.46893/talent.857308
12. Kılıçarslan, S., Bal Sezerel, B., & Sak, U. (2020). An investigation of the relationship between speed-based verbal reasoning subtest of Anadolu Sak Intelligence Scale and perceptual speed tests. Talent, 10(2), 129-142. DOI: https://doi.org/10.46893/talent.844308
13. Yılmaz, G., Ayas, M. B., & Sak, U. (2020). An investigation of the threshold hypothesis using ASIS and creative imagination cards. Talent, 10(2), 143-161.DOI: https://doi.org/10.46893/talent.831465
14. Shaughnessy, M. F. (2020). An interview with Ugur Sak: Intelligence testing in Turkey. North American Journal of Psychology 22 (2), 167-172.
15. Cirik, M., Sak, U., & Opengin, E. (2020). An investigation of cognitive profiles of children with attention deficit hyperactivity disorder through Anadolu Sak Intelligence Scale. Ankara University Faculty of Educational Sciences Journal of Special Education. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.570505
16. Tamul, Ö. F., Sezerel, B. B., Sak, U. & Karabacak, F. (2020). Social validity study of the Anadolu-Sak Intelligence Scale (ASIS). PAU Journal of Education, 49, 393-412. https://doi.org/10.9779/pauefd.575479.
17. Sak, U., Bal Sezerel, B., Dulger, E., Sozel, K., & Ayas, M. B. (2019). Validity of the Anadolu-Sak Intelligence Scale in the identification of gifted students. Psychological Test and Assessment Modeling, 61(3), 263-283.
18. Sözel, H.K., Öpengin, E., Sak, U. & Karabacak, F.  (2018). The discriminant validity of the Anadolu-Sak Intelligence Scale (ASIS) for gifted and other special education groups. Turkish Journal of Giftedness and Education, 8(2), 160-180.
19. Arslan, D. (2018). Ortaokul öğrencilerinde ASİS ile ölçülen zeka ve mizah üretme yeteneği ilişkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
20. Bozbey Esmeroğlu, S. (2016). Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği’nin (ASİS) 10-11 yaş düzeyinde ön uygulama çalışması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
21. Cirık, M. (2018). Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve özel öğrenme güçlüğü olan bireylerin bilişsel profillerinin Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği ile incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
22. Dülger, E. (2018). Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği’nin (ASİS) ölçüt geçerliği çalışması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
23. Kararmaz, B. (2019). İlkokul düzeyinde öğrencilerin zeka düzeyinin belirlenmesinde öğretmen değerlendirmesi ile zeka testi puanları arasındaki ilişki. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
24. Görünü, H. (2019). Anaokuluna devam eden çocukların gelişim tarama testi, okul olgunluk testi ve zeka testi puanları arasındaki ilişkinin incelenemsi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
25. Kayacan, G. (2019). Anadolu Sak Zekâ Ölçeği’nin görsel ardıl işleyen bellek alt testinin çoktan seçmeli ve performans temelli ölçümlerinin karşılaştırılması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
26. Kılıçarslan, S. (2019). Anadolu Sak Zekâ Ölçeği’nin (ASİS) hıza dayalı sözel muhakeme alt testi ile algı hızı testleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
27. Köprü, F. (2019). Anadolu-Sak Zeka Ölçeği’nin ölçüt geçerliliğinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
28. Sertel, B. (2019). Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği’nin dijital uygulaması d-ASİS’in geçerlik ve güvenirlik çalışması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
29. Sıkıcıkoğlu, İ. (2019). İlkokul öğrencilerinin liderlik düzeylerinin zeka düzeyi ve demografik değişkenler açısından incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
30. Sözel, H. K. (2017). Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği’nin (ASİS) özel eğitim grupları arasındaki ayırtedicilik geçerlik çalışması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
31. Tamul, Ö. F. (2017). Anadolu-Sak Zekâ Ölçeğinin (ASİS) sosyal geçerlik ve güvenirlik çalışması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
32. Yılmaz, G. (2018). Eşik hipotezinin ASİS Zekâ Ölçeği puanları ve yaratıcı hayal gücü kartları ile incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.